افزایش تمرکز و کاهش اختلال یادگیری در کودکان با 5 بازی ساده

افزایش تمرکز و کاهش اختلال یادگیری در کودکان با استفاده از روش‌های ساده و بازی‌محور امکان‌پذیر است. بازی‌ها توجه کودک را به‌طور طبیعی جلب می‌کنند و به تقویت مهارت‌های شناختی و ذهنی او کمک می‌کنند. کودکان هنگام بازی، فعال‌تر و شادتر هستند و به همین دلیل مطالب را عمیق‌تر یاد می‌گیرند. زمانی که بازی‌ها با تحرک بدنی و تفکر هدفمند همراه شوند، عملکرد ذهن کودک به شکل مؤثرتری بهبود می‌یابد. اجرای روزانه، کوتاه‌مدت و منظم این فعالیت‌ها، نتایج پایدارتری به همراه دارد. در ادامه، شما را با ۵ بازی آموزشی مؤثر برای افزایش تمرکز کودکان آشنا می‌کنیم.

اختلال یادگیری در کودکان به چه معناست؟

برخی کودکان با وجود هوش طبیعی، در مهارت‌هایی مانند خواندن، نوشتن یا ریاضی مشکل دارند؛ زیرا مغزشان اطلاعات را متفاوت پردازش می‌کند. این مشکلات، اگر در یک حوزه مشخص به‌طور مداوم دیده شود، نشانه‌ی اختلال یادگیری در کودکان است. این اختلال فقط به ضعف تحصیلی محدود نمی‌شود و می‌تواند در درک کلمات، گوش‌دادن یا پیروی از دستورالعمل‌ها هم بروز کند. شناخت زودهنگام نشانه‌ها و آگاهی از سبک یادگیری کودک، راه آموزش را هموارتر و فشارهای تحصیلی را کمتر می‌کند.

تشخیص زودهنگام اختلال یادگیری در کودکان می‌تواند آینده تحصیلی و روانی کودک را تغییر دهد. برای مطالعه نکات کامل‌تر درباره این اختلال، مقاله مرجع را از دست ندهید.

کلیک کنید

افزایش تمرکز و کاهش اختلال یادگیری کودکان با بازی‌های خلاقانه

1- بازی توپ مزاحم؛ تمرینی برای تشخیص اولویت‌ها

بازی توپ مزاحم تمرینی پویا برای تقویت توجه کودک در شرایطی است که چند محرک هم‌زمان وجود دارند. در این بازی کودک یاد می‌گیرد تنها به هدف اصلی توجه کند و عوامل دیگر را نادیده بگیرد. این نوع تمرین ذهن را وادار می‌کند بین محرک مهم و مزاحم تمایز قائل شود، درست مانند شرایط کلاس درس که ممکن است صداها یا اتفاقات محیطی تمرکز کودک را بر هم بزنند.

فعال شدن گیرنده‌های عصبی در این بازی باعث رشد مهارت توجه انتخابی می‌شود. کودک تمرین می‌کند که تمرکزش را از دست ندهد، حتی اگر عامل مزاحمی وارد فضا شود. این بازی برای کودکانی مناسب است که در محیط‌های شلوغ دچار حواس‌پرتی می‌شوند. اجرای منظم این تمرین در خانه یا در یک دوره بازی درمانی کودکان می‌تواند کمک بزرگی به تقویت مهارت‌های شناختی کودک باشد.

نحوه انجام بازی به این صورت است که یک توپ با رنگ مشخص برای انجام بازی بین کودک و شخص مقابل انتخاب می‌شود، اما گاه به گاه توسط شخص سومی یک توپ با رنگ دیگر به سمت کودک فرستاده می‌شود. در این شرایط کودک باید توپ را برگرداند و سریع به بازی با توپ خود ادامه دهد.

2- راه رفتن با کتاب روی سر؛ همزمان شدن دقت و تعادل برای افزایش تمرکز و کاهش اختلال یادگیری

این بازی به ظاهر ساده اما دقیق، به کودک کمک می‌کند مهارت تعادل بدنی و کنترل حرکات را توسعه دهد. حفظ کتاب روی سر نیازمند توجه کامل به وضعیت بدن و حرکات آرام است. با اضافه‌کردن زنگوله به دست کودک، تمرکز از حالت ایستا به حالت ترکیبی منتقل می‌شود؛ حالا کودک باید هم تعادل را حفظ کند و هم از ایجاد صدا جلوگیری کند.

در این فرایند بخش‌هایی از مغز که مسئول کنترل حرکتی و توجه هستند، به‌صورت هم‌زمان فعال می‌شوند. ترکیب تمرکز فیزیکی با کنترل رفتاری باعث می‌شود کودک توانایی بیشتری در کنترل ذهن و بدن خود داشته باشد. این روش موثر، گامی کاربردی برای افزایش تمرکز و کاهش اختلال یادگیری در سنین پیش‌دبستانی و دبستان است.

3- بازی جابه‌جایی توپ‌های رنگی؛ هماهنگی نیم‌کره‌های مغز

در این بازی از کودک خواسته می‌شود توپ‌های رنگی را با هر دو دست به ظرف‌هایی با رنگ مخالف منتقل کند. این فعالیت، همزمانی بین چشم، مغز و دو دست را تقویت می‌کند. انجام دقیق این کار مستلزم هماهنگی کامل نیم‌کره‌های مغز است و این یعنی تقویت مهارت‌های پایه شناختی در کودک.

استفاده همزمان از دو دست باعث تحریک متعادل مغز می‌شود، تمرینی که بیشتر کودکان به آن نیاز دارند. این بازی را می‌توان با شمارش معکوس یا محدودیت زمانی همراه کرد تا کودک در عین دقت، سرعت عمل را نیز یاد بگیرد. گنجاندن چنین بازی‌هایی در برنامه روزانه کودک یا استفاده در جلسات بهترین کلینیک روانشناسی کودک و نوجوان می‌تواند اثرات مثبت عمیقی بر عملکرد یادگیری داشته باشد.

4- شطرنج؛ یادگیری کنترل هیجانات

بازی شطرنج زمینه‌ای مؤثر برای رشد شناختی کودکان فراهم می‌کند و مهارت‌های ذهنی آن‌ها را به‌طور عمیق تقویت می‌سازد. این بازی کودک را به تحلیل موقعیت‌ها، پیش‌بینی پیامدها و برنامه‌ریزی ذهنی وادار می‌کند. در هر حرکت، کودک چندین نتیجه ممکن را بررسی می‌کند و از این طریق تمرکز، دقت و کنترل ذهن خود را افزایش می‌دهد. فضای رقابتی شطرنج به کودک می‌آموزد هیجاناتش را مدیریت کند و در شرایط متغیر، تصمیم‌های منطقی بگیرد.

زمانی که والدین این تمرین ذهنی را به‌درستی وارد برنامه روزمره کودک می‌کنند، شطرنج می‌تواند به ابزاری مؤثر برای افزایش تمرکز در کودکان و کاهش برخی اختلال‌های یادگیری تبدیل شود. این بازی علاوه بر تقویت حافظه فعال، مسئولیت‌پذیری را در کودک پرورش می‌دهد و آگاهی او را نسبت به پیامد تصمیم‌ها و اشتباهاتش افزایش می‌دهد. مجموعه این ویژگی‌ها، شطرنج را به یک بازی رشددهنده و آموزشی کامل تبدیل می‌کند.

5- روبیک و سودوکو؛ لذت تفکر و حل مسئله

بازی‌های روبیک و سودوکو جزو تمرین‌هایی هستند که کودک را درگیر حل مسئله و تمرکز طولانی‌مدت می‌کنند. این بازی‌ها باعث فعال‌سازی شبکه‌های نورونی مرتبط با تفکر منطقی و دست‌ورزی می‌شوند. همچنین با تقویت عضلات کوچک دست، مهارت‌های حرکتی ظریف نیز رشد پیدا می‌کنند، که برای نوشتن و نقاشی مهم‌ هستند.

سودوکو به کودک یاد می‌دهد بدون نیاز به حدس‌های تصادفی دنبال الگو بگردد و براساس آن تصمیم بگیرد. روبیک نیز ذهن کودک را وادار می‌کند هر حرکت را با دقت طراحی کند. ترکیب این بازی‌ها با فضای شاد، می‌تواند برای روزهایی که کودک بیشتر در خانه است، فرصت خوبی برای یادگیری عمیق‌تر باشد.

جمع‌بندی

در مسیر رشد ذهنی کودک، بازی نقشی بسیار مهم‌تر از تصور رایج ایفا می‌کند. فعالیت‌هایی که به‌درستی طراحی می‌شوند، می‌توانند گام‌به‌گام باعث افزایش تمرکز و کاهش اختلال یادگیری شوند. کافی ا‌ست بازی‌هایی انتخاب شوند که هم علاقه کودک را درگیر کنند و هم ساختار مغز را به چالش بکشند. ارتباط میان لذت و یادگیری، کلید اصلی برای رسیدن به نتایج پایدار است.

اگر والدین یا مراقبان کودک بدانند چطور همین بازی‌های ساده را با استمرار و تشویق به کار بگیرند، فرصت‌های بزرگی برای رشد شناختی فراهم می‌شود. برای رزرو وقت با بهترین مشاوران کودک می‌توانید به سایت روان تحلیلی مراجعه کنید و از راهنمایی‌های تخصصی مرکز روان تحلیلی ایرانیان بهره ببرید؛ جایی که تجربه، دانش و مشاوره دلسوزانه کنار هم قرار گرفته‌اند.